Vẻ đẹp tình yêu truyền thống và hiện đại qua khổ thơ đầu bài thơ “Sóng” - Xuân Quỳnh

songngu

Thành Viên
19/12/09
145
32
28
Thành Viên
Đề bài: Phân tích vẻ đẹp tình yêu truyền thống và hiện đại qua khổ thơ đầu bài thơ “Sóng” - Xuân Quỳnh.

đàn cò trên cánh đồng - giaoanchuan.jpg


Bài làm.

“Thơ Xuân Quỳnh là niềm đau đáu bình an giữa thời tao loạn” - Tiến sĩ Chu Văn Sơn đã từng nhận xét. Xuân Quỳnh là một nhà thơ nữ tiêu biểu trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Khi mà binh lửa, đạn bom cuốn mọi thân phận, mọi nguồn lực vào cuộc chiến, nữ thi sĩ dành tiếng thơ của mình cho niềm khao khát yên lành: cho góc vườn đôi lứa, tổ ấm sáng đèn, cho tiếng gà nhớ nắng trưa,... Theo cách ấy, Xuân Quỳnh là người đàn bà bước dưới đạn bom mà làm thơ về sự sống. Nhắc đến Xuân Quỳnh, bạn đọc đa phần sẽ nghĩ tới những bài thơ tình đằm thắm, đi vào lòng người như: “Thuyền và biển”, “Thơ tình cuối mùa thu”,... và không thể nào quên nhắc đến “Sóng” - một bài thơ nằm trong tập thơ “Hoa dọc chiến hào” của bà. “Sóng” chính là bài thơ thể hiện rõ nét vẻ đẹp của thơ Xuân Quỳnh. Đọc “Sóng”, người ta ấn tượng bởi sự hài hòa giữa vẻ đẹp tình yêu truyền thống và hiện đại qua khổ thơ đầu.

“Sóng” không chỉ là tên một thi phẩm đã gây xốn xang cho nhiều thế hệ. “Sóng” không chỉ là biểu trưng cho một hồn yêu chưa từng nguôi yên. “Sóng” còn là một nguồn sống, một năng lượng được truyền qua mỗi tiếng thơ. “Sóng” - bài thơ mang tên một hình tượng nghệ thuật. Vậy hình tượng này lấy cảm hứng từ đâu ?

Những tháng cuối năm 1967, nhân một chuyến đi công tác nơi biển Diêm Điền - Thái Bình, khi đứng trước sóng biển vô hạn, vô hồi, Xuân Quỳnh đã không kìm được dòng cảm xúc mà viết lên những vần thơ “Sóng”:

Dữ dội và dịu êm
Ồn ào và lặng lẽ
Sông không hiểu nổi mình
Sóng tìm ra tận bể

Đến với “Sóng”, trước tiên bài thơ chinh phục bạn đọc qua từng âm điệu chân thực. Bởi lẽ, một bài thơ hay, một ca khúc hay, khi nội dung ta còn chưa nắm rõ thì âm điệu đã xâm nhập vào hồn ta tự bao giờ. “Sóng” được viết theo thể thơ ngũ ngôn (thơ 5 chữ) - đó là sở trường của nữ sĩ Xuân Quỳnh. Từng câu thơ được ngắt nhịp linh hoạt khiến cho âm điệu của bài thơ rất giống với âm thanh tiếng sóng ở ngoài đời. Nếu như ở hai câu thơ đầu, nhịp thơ sóng đôi 2/3 thì hai câu thơ sau có sự chuyển đổi về nhịp điệu, tiết tấu ¼ (hoặc 3/2). Cách ngắt nhịp ấy khiến cho “Sóng” của Xuân Quỳnh khi trầm, khi bổng, khi thăng, khi dạt, lúc dồn dập, khi lại miên man, vỗ vào trong tâm hồn của người yêu văn chương cả nước. Cùng với âm điệu, hình tượng sóng, vẻ đẹp truyền thống pha cá tính hiện đại của tình yêu dần lộ ra.

Dữ dội và dịu êm
Ồn ào và lặng lẽ

Có thể thấy, ở hai câu thơ đầu tiên, Xuân Quỳnh đã tạo cho ta những đợt sóng, đây không chỉ là những đợt sóng tự nhiên mà còn là những đợt sóng lòng trong tâm hồn của nữ thi sĩ - trong tâm hồn của một cô gái đang yêu, và đang khao khát tìm kiếm tình yêu đích thực của đời mình. Những tính từ được sử dụng trong hai câu thơ đầu tiên là những tính từ tưởng chừng trái ngược: “Dữ dội”, “dịu êm”, “Ồn ào”, “lặng lẽ”, thế nhưng quan hệ từ được sử dụng để nối những tính từ này là quan hệ từ “và”, có nghĩa là tất cả những đặc tính ấy gần như là có những thời điểm, nó diễn ra cùng một lúc, song hành với nhau và hòa quyện vào nhau. Tất cả những gì tưởng chừng mâu thuẫn ấy lại góp phần tạo nên những con sóng, cả con sóng tự nhiên và con sóng lòng của người con gái đang yêu. Sóng có lúc thì dữ dội, ồn ào, có lúc lại dịu êm, lặng lẽ vô cùng. Người con gái khi yêu cũng vậy, có những lúc rất khao khát, mãnh liệt, họ rất quyết liệt, dữ dội, nhưng có những lúc họ lại rất e ấp, ngại ngùng, rất dịu dàng, thậm chí có phần sợ hãi. Đó cũng chính là phần tính cách khó hiểu, mưa nắng thất thường của người con gái khi yêu. Không chỉ Xuân Quỳnh viết về tính cách này mà đã từng có nhà thơ Sin-va cũng viết:

“Em bảo anh đi đi
Sao anh không đứng lại
Em bảo anh đừng đợi
Sao anh vội về ngay”

Qua đó, ta thấy được đây là một nét tính cách rất truyền thống của người con gái khi yêu, ở thời nào cũng có. Người con gái đang yêu chính là như vậy, đôi khi không thể lý giải được cảm xúc của chính mình.

Ở hai câu thơ sau, vẻ đẹp hiện đại trong tình yêu dần được bộc lộ:

Sông không hiểu nổi mình
Sóng tìm ra tận bể

Ta nhận thấy rằng, hai câu thơ trên đã có thêm sự xuất hiện của một hình tượng, ngoài hình tượng “sóng” và “bể”. Đó là hình tượng “sông”, gợi lên một môi trường, một không gian vừa tù túng, chật hẹp, vừa an toàn, quen thuộc. Một không gian mà có lẽ “sóng” đã không còn lạ lẫm, thế nhưng không phải lúc nào sự bình yên và quen thuộc cũng khiến cho chúng ta hài lòng. Chính vì thế mà đối với “sóng” thì “sông không hiểu nổi mình”. Mặc dù môi trường ấy đã quá quen thuộc, diễn ra như một thói quen, nhưng khi mà người con gái không cảm thấy được thấu hiểu, không cảm thấy được cảm thông, không tìm thấy được một người tri kỉ của mình, họ cũng sẽ vươn mình ra biển lớn để tìm kiếm hạnh phúc. Đôi khi, người khiến chúng ta yêu không chỉ là người mang lại cho ta nhiều cảm xúc mà còn là người thấu hiểu và sẻ chia với ta. Thực ra, việc “sóng” về với “bể” đã là một quy luật tự nhiên, một quy luật bất biến, một dòng chảy hoàn toàn hợp lý, vậy nhưng tác giả không dùng từ “sóng chảy ra tận bể” như quy luật ấy mà thay bằng động từ “tìm”, qua đó thể hiện sự chủ động, khao khát từ bên trong, biến thành hành động. Từ đó, có lẽ nhà thơ muốn nói với chúng ta rằng việc “sóng” về với “bể” hay người con gái đi tìm hạnh phúc của đời mình vừa là quy luật tự nhiên, nhưng lại vừa là khát khao không gì có thể chối bỏ trong lòng người con gái. Như vậy, đến với hai câu thơ cuối khổ một, ta dễ dàng nhận thấy được vẻ đẹp hiện đại trong tình yêu của Xuân Quỳnh cũng như biết bao người con gái muốn vươn ra biển lớn, thế hiện mình, là chính mình. Nếu như ở những thời đại trước, người phụ nữ dường như luôn ở thế thụ động trong tình yêu thì đây, nữ sĩ Xuân Quỳnh đã thể hiện cho ta thấy hình ảnh một người phụ nữ chủ động, khao khát yêu và được yêu.

Như vậy, qua sự tương đồng giữa “sóng” và “em”, Xuân Quỳnh đã cho ta thấy hình ảnh của một tình yêu thiết tha, nồng nàn, da diết. Bằng những âm điệu hài hòa, những câu thơ sóng đôi, nghệ thuật ẩn dụ, biểu tượng tượng trưng, nữ thi sĩ đã tạo nên sự sống động, chân thực trong vẻ đẹp truyền thống và hiện đại trong tình yêu của người con gái, đúng như nhận định: “Điều đáng quý nhất ở Xuân Quỳnh và thơ Xuân Quỳnh là sự thành thật, rất thành thật, thành thật trong quan hệ bạn bè, với xã hội, và cả tình yêu... Thành thật, đây là cốt lõi thơ Xuân Quỳnh” - Võ Văn Trực.

Thanh Lien
 

thanhlienne

Thành Viên
29/11/20
2
1
1
26
Thành Viên
Cảm ơn Vanhoctre đã tạo ra sân chơi, nhờ có vanhoctre mà mình biết đến nhiều bài viết hay và hữu ích ^^
 
  • Like
Reactions: HIDE

Đăng nhập

Hoặc Đăng nhập sử dụng

Ôn thi THPT QG

Shoutbox
Đăng nhập để sử dụng ChatBox
  1. D2KT D2KT:
    Shoutbox has been pruned!

Tin tức bạn bè

Nhận chuyển kho xưởng trọn gói Tel 0906.733.733 - 0966.731.313
Taxi tải Thành Hưng cho thuê bốc vác đồ chuyển văn phòng trọn gói giá rẻ. Chuyển nhà trọn gói uy tín, an toàn, giá cả hợp lý, phục vụ 24/7.

Thành viên trực tuyến

Không có thành viên trực tuyến.

Sinh Nhật

Diễn đàn Kiến thức

  • Diễn đàn Kiến thức (D2KT) dành cho học sinh - Teens kết bạn, học tập và chia sẻ sở thích. DiendanKienThuc.com đang thử nghiệm và xin giấy phép hoạt động mxh.