Đề cương Ôn tập Lịch sử 11 Học kì II

Trang Dimple

Học học Nữa học mãi
31/10/12
5,188
335
83
28
Học học Nữa học mãi
Dưới đây là đề cương ôn tập hệ thống hóa kiến thức Lịch sử lớp 11 học kì 2 Các bài 17, 19,20,21

Bài 17:


1/ Nguyên nhân dẫn đến chiến tranh:

2/ Khối đồng minh chống phát xít
thành lập

- Hành động xâm lược của phe phát xít trên toàn thế giới đã thúc đẩy các quốc gia cùng phối hợp với nhau trong một liên minh chống phát xít.

– Việc Liên Xô tham chiến làm thay đổi căn bản cục diện chính trị và quân sự của cuộc chiến, cổ vũ mạnh mẽ cho phong trào kháng chiến của nhân dân các nước bị phát xít chiếm đóng.

– Anh, Mĩ thay đổi thái độ, bắt tay cùng Liên Xô chống chủ nghĩa phát xít.

– Ngày 01/01/1942, tại Oa-sinh-tơn , 26 quốc gia, đứng đầu là Liên Xô, Mĩ, Anh đã ra “Tuyên ngôn Liên hiệp quốc” cam kết cùng nhau chống phát xít với toàn bộ lực lượng của mình . Khối Đồng minh chống phát xít được thành lập.

Ý nghĩa: Việc Liên Xô tham chiến và sự ra đời của khối Đồng minh chống phát xít làm cho tính chất của Chiến tranh thế giới thứ hai thay đổi, trở thành một cuộc chiến tranh chống chủ nghĩa phát xít, bảo vệ hòa bình nhân loại.

3/ Vai trò của Liên Xô trong việc tiêu diệt phát xít Đức:

* Trước chiến tranh:
+ Đứng về các nước bị phát xít chiếm đóng, ủng hộ Tiệp Khắc trog hội nghị Muy ních

+Kí vs Đức hiẹp ước chống xâm phạm

* Trong chiến tranh:

+ Chủ động đề nghị thành lập MTĐM cùng Anh , Pháp , Mỹ.

+ Giành nhiều thắng lợi trong mặt trận Xô-Đức:
- Chiến thắng Matxcơva
- Chiến thắng Xtalingrat

* Kết thúc chiến tranh

+ Chủ động mở MTrận từ phía Đông tấn công Đức.

+Giúp các nước Đông Âu giải phóng khi vào Béc Lin
+ Tổ chức các hội nghị quốc tế: I-an-ta, Pốt-xđam để giải quyết kết cục chiến tranh.

+T/h kí kết tại I-an-ta tiêu diệt Nhật tại mặt trận Châu Á - TBD
Như vậy, Liên Xô giữ vai trò là lực lượng đi đầu và lực lượng chủ chốt góp phần quyết định thắng lợi, đánh bại chủ nghĩa phát xít, bảo vệ nền hòa bình, văn minh nhân loại.

4/ Nêu tính chất của chiến tranh thế giới thứ hai? Đánh giá vai trò của Liên Xô và các nước đồng minh Mĩ, Anh trong việc tiêu diệt phát xít Đức và Nhật Bản.
- Tính chất :
+ Giai đoạn 1939 – 1941: là cuộc chiến tranh đế quốc, xâm lược phi nghĩa. Sự bành trướng của phát xít Đức ở châu Âu đã chà đạp nghiêm trọng lên quyền độc lập, tự chủ thiêng liêng của các dân tộc, đã đẩy hàng triệu người dân vô tội vào chết chóc.
+ Giai đoạn 1941 – 1945: là cuộc chiến tranh chống chủ nghĩa phát xít do các cường quốc Liên Xô, Mĩ, Anh đi đầu.
- Vai trò:
+ Liên Xô, Mĩ và Anh đều là lực lượng trụ cột trong việc tiêu diệt phát xít Đức (thời gian 1944 – 1945). Việc Liên Xô mở mặt trận tấn công Đức ở mặt trận phía Đông và quân Đồng minh mở cuộc tấn công ở mặt trận phía Tây đã làm cho phát xít Đức bị kẹp giữa hai gọng kìm, bị uy hiếp về tinh thần và nhanh chóng đi đến thất bại. Liên Xô đã đóng vai trò lớn lao trong trận công phá Béc-lin, tiêu diệt chủ nghĩa phát xít Đức tại sào huyệt cuối cùng của chúng.
+ Ở mặt trận Thái Bình Dương, từ năm 1944 liên quân Mĩ Anh đã triển khai các cuộc tấn công đánh chiếm Miến Điện và quần đảo Philippin.
+ Liên Xô, Mĩ, Anh đều là lực lượng trụ cột, giữ vai trò quyết định trong việc tiêu diệt chủ nghĩa phát xít Nhật. Cuộc tấn công của Mĩ, Anh ở khu vực chiếm đóng của Nhật ở Đông Nam Á đã thu hẹp dần thế lực của phát xít Nhật. Việc quân Mĩ uy hiếp, đánh phá các thành phố lớn của Nhật bằng không quân, đặc biệt việc Mĩ ném hai quả bom nguyên tử xuống Nhật Bản đã có tác dụng lớn trong việc phá huỷ lực lượng phát xít Nhật cả về vật chất lẫn tinh thần. Tuy nhiên, cũng không thể phủ nhận việc Mĩ ném hai quả bom nguyên tử xuống Nhật Bản là một tội ác, gieo rắc thảm hoạ chết chóc kinh hoàng cho nhân dân Nhật Bản.

Bài 19:

1/ *Tại sao Thực dân Pháp chọn Đà Nẵng làm mục tiêu tấn công đầu tiên?

+ Nằm ở trung tâm Đất nước, trên trục đường Bắc – Nam, có thể sang Lào, Cam-pu-chia và chỉ cách kinh đô Huế khoảng 100 km, là cổ họng của kinh thành Huế.

+ Vì Đà Nẵng là một hải cảng sâu và rộng, thuận tiện cho tàu chiến hđộng.

+ Rất thuận lợi cho việc “đánh nhanh thắng nhanh” của liên quân Pháp - Tây Ban Nha (gọi tắt là liên quân). Ngoài ra, Đà Nẵng còn có cánh đồng QNam-Qngãi giàu có lương thực để lấy “chiến tranh nuôi chiến tranh”.

+ Cơ sở giáo dân mạnh .
=> Đánh chiếm được Đà Nẵng, vượt đèo Hải Vân, rồi tấn công Huế chính là con đường ngắn nhất, nhanh chóng nhất, ít hao tốn tiền của và nhân lực nhất để thực hiện được ý đồ của Pháp và Tây Ban Nha là “đánh nhanh thắng nhanh”, buộc triều đình nhà Nguyễn phải đầu hàng.

* Chiến sự ở Đà Nẵng năm 1858:

* Âm mưu của Pháp khi tấn công Gia Định:

+Gia Định xa TQ sẽ tránh đựơc sự can thiệp của nhà Thanh và xa kinh đô Huế, sẽ tránh được sự tiếp viện của của triều đình Huế.
+Chiếm được GĐ coi như chiếm được kho lúa gạo của triều dình Huế, gây khó khăn cho triều đình.
+ Đánh xong GĐ, sẽ theo đường sông Cửu Long, đánh ngược lên Campuchia và làm chủ lưu vực sông Mê-Kông.
Pháp phải hành động gấp, vì: TB Anh sau khi chiếm Singapo và Hương Cảng cũng đang ngấp nghé chiếm Sài Gòn. + Hệ thống giao thông đường thuỷ rất thuận lợi.

+ Có thể sang Lào và Cam pu chia 1 cách dễ dàng.

+ Cắt đứt đường tiếp tế bằng cách đánh chiếm kho lúa gạo của triều đình Huế đồng thời tạo đk thuận lợi cho việc lm chủ lưu vực sông Mê Công của P.

* Chiến sự ở Gia Định : (phần II/ 1 trong vở học)

2/ So sánh hai thái độ, hai kiểu hành động của nhân dân và triều đình Huế trước sự xâm lược của thực dân Pháp?

Thái độHành động


Nhân
dân
( 2 điểm)
- Kiên quyết đánh Pháp ngay từ khi Pháp nổ súng xâm lược nước ta ở Đà Nẵng.
- Kiên quyết chống trả khi địch tấn công Gia Định và các tỉnh Nam Kì
- Không tuân lệnh triều là ngừng kháng chiến và trái lại quyết liệt hơn
- Anh dũng chống trả chúng tại Đà Nẵng dẫn đến làm thất bại kế hoạch “ đánh nhanh, thắng nhanh” của địch
- Nhiều cuộc khởi nghĩa nổ ra quyết liệt chống sự mở rộng chiếm đóng của TD Pháp và chống sự nhu nhược của triều đình.
- VD tiểu biểu: Đốt tàu Pháp của Nguyễn Trung Trực, Trương Định, Trương Quyền
Triều đình
( 2 điểm)
- Không cương quyết động viên nhân dân đánh giặc
- Bỏ lở cỏ hội thời cơ khi Pháp điều động quân sang chiến trường Châu Âu và Trung Quốc
- Nhu nhược yếu hèn, ích kỉ vì quyền lợi của dòng họ bán rẽ lợi ích dân tộc
- Bỏ lở thời cơ khi địch đánh ở Gia Định
- Kí hiệp ước Nhâm Tuất và các hiệp ước tiếp theo chứng tỏ Nguyễn đầu hàng từng bước
- Đàn áp phong trào đấu tranh
Bài 20

1/*Vì sao Pháp đánh Bắc Kì lần thứ I năm 1873?

Vì:+ Đến năm 1873 Nam Kì đã được cũng cố, triều đình Huế suy yếu, nhu nhược đây là cơ hội tốt để Pháp đánh Bắc Kì.
- Muốn bành trướng thế lực nhảy vào Tây Nam Trung Quốc .
- Pháp đem quân ra Bắc Kì để giải quyết vụ Giăng Đuy-Puy .

- Âm mưu của Pháp là chiếm toàn bộ đất nước ta để làm thuộc địa, nên chiếm xong Nam Kì, tất nhiên sẽ chiếm Bắc Kì.
- Là nơi giàu tài nguyên, đông dân, lại có sông Hồng nối liền với vùng Hoa Nam rộng lớn của Trung Quốc.

=>Pháp coi việc đánh chiếm Bắc Kì là vấn đề sống còn cho tương lai thống trị của Pháp ở vùng Viễn Đông.

* Diễn Biến: (trong vở phần 2)

*Vì sao Pháp đánh Bắc Kì lần thứ II năm 1882-1883 ?

+Sau khi thiết lập được quyền bảo hộ ở Nam kỳ, chính quyền bảo hộ Pháp đã bắt đầu ổn định. Trong khi đó tại Châu âu, chủ nghĩa tư bản phát triển có xu hướng mở rộng thị trường và tìm nguồn tài nguyên từ các thuộc địa. Trước sự suy yếu của triều đình nhà Nguyễn, thực dân Pháp đã quay lại Bắc kỳ để mở rộng thuộc địa, đề phòng các nước thực dân khác can dự vào nước ta.
+ Bắc kỳ là vùng nhiều tài nguyên và nhân lực, lại tiếp giáp với Trung Quốc, một đất nước rộng lớn mà nhiều cường quốc thực dân muốn khai thác.
+ Pháp lấy lý do thành Hà Nội do tổng đốc Hoàng Diệu phòng thủ quá cẩn mật có ý gây chiến với quân đội Pháp. Đòi quân ta phải rút ra ngoại thành, phá bỏ các công sự và phải cho quân Pháp vào kiểm tra và lấy cớ triều đình Huế vi phạm hiệp ước 1874 và còn giao thiệp với nhà Thanh.

+Kinh tế đất nước ngày càng kiệt quệ. Gịăc cướp nổi lên khắp nơi.Các đề nghị cải cách, duy tân đều bị khước từ.
=>Tình hình rối loạn cực độ.

* Diễn biến :=

Bài 21:

1/ Em hãy cho biết phong trào Cần Vương bùng nổ trong hoàn cảnh nào?

- Sau Hiệp ước Hácmăng năm 1883 và Patơnốt năm 1884 thực dân Pháp bắt đầu thiết lập chế độ bảo hộ ở Bắc Kì và Trung Kì.
- Phong trào chống Pháp của nhân dân ta tiếp tục phát triển.Dựa vào đó phái chủ chiến trong triều đình do Tôn Thất Thuyết đứng đầu mạnh tay hành động.
- Những hành động của phái chủ chiến nhằm chuẩn bị cho một cuộc nổi dậy chống Pháp giành chủ quyền đất nước
- Trước sự uy hiếp cuả kẻ thù, phái chủ chiến đứng đầu là Tôn Tất Thuyết quyết định đánh trước để giành thế chủ động.
- Cuộc phản công kinh thành Huế của phái chủ chiến đêm 4 ngày 5 tháng 4 năm 1885 cuối cùng bị thất bại. Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi rời khỏi Hoàng thành lên Tân Sở (Quảng Trị). 13/7/1885 lấy danh nghĩa Hàm Nghi, ông hạ chiếu Cần vương, kêu gọi nhân dân giúp vua cứu nước.
- Chiếu Cần vương thổi bùng lên ngọn lửa đấu tranh của nhân dân ta, phong trào kéo dài 12 năm

2/ Vì sao khởi nghĩa Hương Khê là điển hình nhất?
- Bởi vì:
+ Đây là cuộc khởi nghĩa có quy mô rộng lớn, địa bàn rộng, lan rộng ra khắp 4 tỉnh Bắc, Trung Kì (Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình).
+ Thời gian tồn tại hơn 10 năm.
+ Lực lượng tham gia: đông đảo nhân dân và các dân tộc người thiểu số.
+ Chế tạo được loại vũ khí tối tân: súng trường theo mẫu Pháp.
+ Có tổ chức tương đối chặt chẽ, lập nhiều chiến công, gây cho địch nhiều tổn thất.
+ Huy động được sự ủng hộ và tiềm năng to lớn của nhân dân.
+ Về quân sự, biết sử dụng những phương pháp tác chiến linh hoạt, chủ động sáng tạo trong quá trình chuẩn bị và giao chiến với quân địch.
+ Khởi nghĩa Hương Khê thất bại cũng là mốc đánh dấu kết thúc phong trào đấu tranh yêu nước chống Pháp dưới ngọn cờ Cần Vương.

3/ Điểm giống và khác nhau giữa hai phong trào nông dân Yên Thế và Phong trào Cần Vương?
Giống nhau: +Đều là phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân ta.
+Đều có sự tham gia đông đảo của các tầng lớp nhân dân. Đều thất bại
Khác nhau:

Phong trào Cần VươngPhong trào nông dân Yên Thế
Lãnh đạoVăn thân sĩ phu yêu nước dưới ngọn cờ Cần VươngNông dân đứng đầu là Đề Thám
Mục tiêuChống Pháp giành lại độc lập dân tộc.Mong muốn xây dựng cuộc sống bình quân bình đẳng và sơ khai về kinh tế và xã hội.
Địa bàn hoạt độngĐịa bàn hoạt động rộng khắp Bắc Kì và Trung KìVùng núi rừng Yên Thế của Bắc Giang.
Tính chấtLà phong trào đấu tranh yêu nước chống Pháp theo khuynh hướng phong kiếnLà phong trào nông dân mang tính tự phát.
Phong trào Cần Vương phát triển qua hai giai đoạn và kết thúc sớm hơn PTND Yên Thế
Phong trào nông dân Yên Thế phát triển qua 3 giai đoạn và kết thúc trước khi chiến tranh thế giới thứ nhất nổ ra.
Khởi nghĩa Yên Thế có những đặc điểm gì khác so với các cuộc khởi nghĩa cùng thời?
- Đây là cuộc khởi nghĩa lớn nhất, có thời gian kéo dài nhất (gần 30 năm), quyết liệt nhất và có ảnh hưởng sâu rộng nhất từ khi thực dân Pháp xâm lược nước ta đến những năm đầu thế kỷ XX. Khởi nghĩa Yên Thế không chịu sự chi phối của tư tưởng "Cần vương" mà là phong trào đấu tranh tự phát của nông dân để tự vệ, bảo vệ quyền lợi thiết thân, giữ đất giữ làng. Nghĩa quân đã chiến đấu quyết liệt, buộc kẻ thù hai lần phải giảng hòa và nhượng bộ một số điều kiện có lợi cho ta. Đặc biệt trong thời kì đình chiến lần thứ hai, nghĩa quân Yên Thế còn liên lạc với các nghĩa sĩ yêu nước theo xu hướng mới như Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh...
 

Trang Dimple

Học học Nữa học mãi
31/10/12
5,188
335
83
28
Học học Nữa học mãi
BÀI 20: CHIẾN SỰ LAN RỘNG RA TOÀN QUỐC CUỘC KHÁNG CHIẾN CỦA NHÂN DÂN TA
TỪ 1873 – 1884. NHÀ NGUYỄN ĐẦU HÀNG

1. Khi Pháp đánh ra Bắc Kì lần I (1873-1874), Triều đình nhà Nguyễn đã đối phó ra sao? Em hãy trình bày cuộc kháng chiến của nhân dân Bắc Kì?

a. PT kháng chiến của triều đình:


  • Khi Pháp đánh thành HN, 100 binh lính triều đình chiến đấu & hy sinh ở thành Ô Quan Chưởng.
  • Trong thành, Tổng đốc Nguyễn Tri Phương chỉ huy quân sĩ chiến đấu (Ông hy sinh, thành Hà Nội thất thủ).
b. PT kháng chiến của nhân dân:

  • Nhân dân chủ động chống Pháp việc không hợp tác..
  • 21/12/1873 trận Cầu Giấy giết chết Gacniê (Pháp hoang mang).
  • Năm 1874 triều đình kí với Pháp Hiệp ước Giáp Tuất chính thức thừa nhận 6 tỉnh Nam Kỳ thuộc Pháp.
(Gây ra làn sóng bất bình trong nhân dân (PT kháng chiến chống TDP & PK)).

2. Vì sao đến năm 1883 Pháp mới đánh ra Thuận An? Chiến sự ở đây đã diễn ra như thế nào? Kết quả?

  • Lợi dụng tình hình triều đình rối ren 1883: Vua Tự Đức qua đời (17-7-1883), triều đình còn đang chọn người kế vị (vì vua Tự Đức không có con) (Pháp quyết định đánh thẳng vào Huế).
  • Ngày 18/8/1883 Pháp tấn công Thuận An.
  • Chiều 20/8/1883 Pháp đổ bộ lên bờ & làm chủ được Thuận An.
3. Hoàn cảnh kí kết và nội dung của Hiệp ước 1883-1884 (Hác-măng và Pa-tơ-nốt)

a. Hoàn cảnh lịch sử:


  • Nghe tin Pháp đánh Thuận An, triều đình Huế xin đình chiến.
  • 25/8/1883 Bản hiệp ước mới được đưa ra buộc ta phải kí (gọi là Hiệp ước Hác-măng).
b. Nội dung hiệp ước:

Nhà Nguyễn thừa nhận sự bảo hộ của Pháp trên toàn cõi Việt Nam. Trong đó:

  • Nam Kì là thuộc địa.
  • Bắc Kì là đất bảo hộ.
  • Trung Kì triều đình quản lí.
  • Đại diện Pháp ở Huế trực tiếp điều khiển các công việc ở Trung Kì.
  • Ngoại giao VN là do Pháp nắm giữ.
*Quân sự: Pháp tự do đóng quân ở Bắc Kỳ & toàn quyền xử lí quân Cờ Đen. Triều đình nhận các huấn luyện viên & sĩ quan chỉ huy của Pháp, triệt hồi binh lính từ Bắc Kỳ về Huế.

*Kinh tế: Pháp nắm & kiểm soát toàn bộ các nguồn lợi trong nước.

(VN trở thành một nước thuộc địa nửa Phong Kiến).

*6/6/1884 Pháp kí Hiệp ước Patơnốt nhằm xoa dịu dư luận & mua chuộc bọn Phong kiến.

(Đến năm 1884, với 2 bản Hiệp ước trên, TD Pháp căn bản hoàn thành công cuộc chinh phục VN).

4. Em hãy rút ra nguyên nhân thất bại của cuộc kháng chiến chống Pháp xâm lược trong giai đoạn 1858 - 1884?

  • Do lực chênh lệch về lực lượng kháng chiến, trang bị về vũ khí.
  • Triều đình bỏ dân, quan lại hèn nhát kháng chiến của nhân dân mang tính tự phát.
  • Triều đình nhu nhược, đường lối kháng chiến không đúng đắn, không đoàn kết.
Bài 21: PHONG TRÀO YÊU NƯỚC CHỐNG PHÁP CỦA NHÂN DÂN VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX
Câu 1: Em hãy cho biết phong trào Cần Vương bùng nổ trong hoàn cảnh nào?

  • Sau Hiệp ước Hác-măng năm 1883 và Patơnốt năm 1884 thực dân Pháp bắt đầu thiết lập chế độ bảo hộ ở Bắc Kì và Trung Kì.
  • Phong trào chống Pháp của nhân dân ta tiếp tục phát triển. Dựa vào đó phái chủ chiến trong triều đình do Tôn Thất Thuyết đứng đầu mạnh tay hành động.
  • Những hành động của phái chủ chiến nhằm chuẩn bị cho một cuộc nổi dậy chống Pháp giành chủ quyền đất nước
  • Trước sự uy hiếp cuả kẻ thù, phái chủ chiến đứng đầu là Tôn Tất Thuyết quyết định đánh trước để giành thế chủ động.
  • Cuộc phản công kinh thành Huế của phái chủ chiến đêm 4 ngày 5 tháng 4 năm 1885 cuối cùng bị thất bại. Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi rời khỏi Hoàng thành lên Tân Sở (Quảng Trị). 13/7/1885 lấy danh nghĩa Hàm Nghi, ông hạ chiếu Cần vương, kêu gọi nhân dân giúp vua cứu nước.
  • Chiếu Cần vương thổi bùng lên ngọn lửa đấu tranh của nhân dân ta, phong trào kéo dài 12 năm.
Câu 2: Trình bày các giai đoạn phát triển của phong trào Cần Vương?

* 1885-1888:


  • Lãnh đạo: Tôn Thất Thuyết, vua Hàm Nghi, các văn thân sĩ phu yêu nước.
  • Lực lượng tham gia:Đông đảo quần chúng nhân dân, có cả dân tộc thiểu số.
  • Địa bàn hoạt động: Chủ yếu ở Bắc và Trung Kỳ.
  • Khởi nghĩa tiêu biểu: Khởi nghĩa của Mai Xuân Thưởng, Phạm Bành, Đinh Công Tráng....
  • Bộ chỉ huy của phong trào đóng tại vùng rừng núi phía Tây 2 tỉnh Quảng Bình và Hà Tĩnh.
  • Cuối năm 1888, do sự phản bội của Trương Quang Ngọc, vua Hàm Nghi bị Pháp bắt và lưu đày sang Angiêri.
* 1888-1896:

  • Lãnh đạo: Các văn thân, sĩ phu yêu nước.
  • Lực lượng tham gia: Đông đảo quần chúng nhân dân, có cả dân tộc thiểu số.
  • Địa bàn hoạt động: Phạm vi thu hẹp dần, quy tụ thành các trung tõm khởi nghĩa lớn ở trung du và miền núi như Hưng Yên, Thanh Hoá, Hà Tĩnh.
  • Khởi nghĩa tiêu biểu: Khởi nghĩa Ba Đình, Hương Khê... Năm 1896, Pháp dập tắt cuộc khởi nghĩa Hương Khê, đánh dấu sự kết thúc của phong trào Cần Vương.
* Mục tiêu: Đánh Pháp, giành độc lập dân tộc, bảo vệ chủ quyền đất nước, lập lại chế độ phong kiến.

* Tính chất: Phong trào Cần vương là phong trào yêu nước của dân tộc ta, diễn ra theo khuynh hướng và ý thức hệ phong kiến, thể hiện tính dân tộc sâu sắc.

Câu 3: Em hiểu thế nào về phong trào Cần Vương? Trình by nội dung cơ bản và ý nghĩa của chiếu Cần Vương?

* Phong trào Cần Vương: là phong trào phò vua, giúp vua Hàm Nghi chống giặc cứu nước.

* Nội dung:

  • Tố cáo âm mưu xâm lược Việt Nam của thực dân Pháp.
  • Lên án sự phản bội của một số quan lại, tính bất hợp pháp của triều đình Đồng Khánh do Pháp mới dựng lên.
  • Khích lệ sĩ phu, văn thân và nhân dân cả nước quyết tam kháng chiến chống Pháp đến cùng.
Chiếu Cần vương kêu gọi văn thân, sĩ phu, nhân dân ra sức giúp vua vì mục tiêu đánh Pháp, khôi phục nền độc lập dân tộc, lập lại chế độ phong kiến có vua hiền, vua giỏi.

Khẩu hiệu "Cần vương" đã nhanh chóng thổi bùng ngọn lửa yêu nước cháy âm ỉ bấy lâu, một phong trào vũ trang chống Pháp diễn ra sôi nổi, liên tục kéo dài 12 năm, đến cuối TK XIX mới chấm dứt.

Trước đây nhà Nguyễn chưa một lần hiệu triệu nhân dân đứng lên cứu nước, vì vậy phong trào "Cần vương" đã nhanh chóng quy tụ được lực lượng.

Câu 4: Đánh giá về phong trào Cần vương

Ưu điểm:

  • Phát huy cao độ lòng yêu nước, huy động sự ủng hộ của đông đảo nhân dân; tranh thủ sự giúp đỡ mọi mặt của đồng bào.
  • Biết sử dụng các phương thức tác chiến linh hoạt, khai thác sức mạnh tại chỗ, phát huy tính chủ động sáng tạo trong cách đánh, lối đánh của cuộc chiến tranh.
Hạn chế:

  • Chưa liên kết tập họp được lực lượng dân tộc trên quy mô rộng, tạo thành phong trào trong toàn quốc.
  • Phong trào Cần Vương nổ ra lẻ tẻ, rời rạc; chưa tạo thành sự kết giữa các cuộc khởi nghĩa. Thể hiện tư duy phòng ngự bị động của ý thức hệ phong kiến: đào hào, đắp lũy, xây dựng căn cứ ở nơi cố định.
Câu 5: Nguyên nhân thất bại và bài học kinh nghiệm của phong trào yêu nước chống Pháp cuối thế kỉ XIX?

*Nguyên nhân thất bại

  • Thiếu đường lối lãnh đạo đúng đắn. Ngọn cờ phong kiến đã lỗi thời, không thể tập hợp, đoàn kết để tiến hành cuộc chiến tranh nhân dân chống Pháp.
  • Thiếu sự thống nhất, phối hợp giữa các cuộc khởi nghĩa với nhau.
  • Cách đánh giăc chủ yếu là dựa vào địa thế hiểm trở (như khởi nghĩa Ba Đình, khởi nghĩa Bãi Sậy...).
  • Thực dân Pháp còn mạnh, tương quan lực lương bất lợi cho ta...
*Bài học kinh nghiệm:

  • Cần có một lực lượng xã hội tiên tiến, có đủ năng lực lãnh đạo.
  • Phải có sự phối hợp giữa các cuộc khởi nghĩa.
  • Phải chủ động, linh hoạt trong cách đánh...Trong phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân Việt Nam trong những năm cuối thế kỉ XIX, hãy tóm tắt diễn biến và nêu đặc điểm của phong trào Cần Vương.
Câu 6: Nêu đặc điểm chung và nguyên nhân thất bại của phong trào Cần Vương.

* Đặc điểm chung:

  • Phạm vi hoạt động: rộng lớn, diễn ra trên phạm vi cả nước, chủ yếu là Trung, Bắc Kì, về sau chuyển về vùng trung du, miền núi.
  • Lãnh đạo: gồm các văn thân sĩ phu yêu nước.
  • Mục tiêu chung: đánh Pháp, giành lại độc lập dân tộc, bảo vệ chủ quyền đất nước, lập lại chế độ phong kiến.
  • Lực lượng tham gia: các văn thân sĩ phu yêu nước và nông dân, đồng thời có các tộc người thiểu số.
  • Hình thức đấu tranh: khởi nghĩa vũ trang.
  • Kết quả: phong trào kéo dài hơn 10 năm, gây cho địch nhiều thiệt hại nhưng cuối cùng đã thất bại.
* Nguyên nhân thất bại:

  • Văn thân, sĩ phu còn chịu nhiều ảnh hưởng của ý thức hệ phong kiến.
  • Khẩu hiệu Cần Vương chỉ đáp ứng một phần nhỏ yêu cầu của nhân dân còn về cơ bản chưa giải quyết triệt để yêu cầu khách quan của sự tiến bộ xã hội vì thế sức hấp dẫn của khẩu hiệu này đối với nông dân bị hạn chế.
  • Do sự chênh lệch lực lượng cũng như vũ khí giữa quân ta và địch.
  • Các cuộc khởi nghĩa nổ ra còn rời rạc không có sự đoàn kết thống nhất nên dễ bị quân Pháp đàn áp.
  • Bị chi phối bởi quan điểm Nho giáo nên những người lãnh đạo thường phiêu lưu mạo hiểm, ít chú ý đến điều kiện đảm bảo thắng lợi cho cuộc khởi nghĩa, dễ dao động khi bị dồn vào thế bí hiểm tìm đến cái chết một cách mù quáng.
=> Thiếu một giai cấp tiên tiến đủ sức lãnh đạo.

Câu 7: Trình bày cuộc khởi nghĩa nông dân Yên Thế (1884 – 1913)

Lãnh đạo: Đề Thám (Hoàng Hoa Thám).

Lực lượng tham gia: chủ yếu là nông dân.

Mục tiêu: đánh đuổi giặc Pháp, bảo vệ quê hương đất nước.

Địa bàn: chủ yếu diễn ra ở các tỉnh miền núi phía Bắc.

Phương thức đấu tranh: khởi nghĩa vũ trang.

Diễn biến:

  • Giai đoạn 1884 – 1892, nghĩa quân hoạt động riêng lẻ, chưa thống nhất sự chỉ huy của 1 người. Thủ lĩnh uy tín nhất là Đề Nắm chỉ huy đẩy lùi nhiều trận càn quét chùa quân Pháp. Xây dựng hệ thống phòng ngự ở Bắc Yên Thế. Tháng 3 – 1892, Pháp huy động lực lượng tấn công vào căn cứ của nghĩa quân. Lực lượng nghĩa quân bị tổn thất nặng nề, nhiều người bị bắt và giết hại. Tháng 4 – 1892, Đề Nắm bị sát hại.
  • Giai đoạn 1893 – 1897, Hoàng Hoa Thám lãnh đạo, tìm cách giảng hòa với Pháp để củng cố lực lượng (10 – 1894). Nhưng cuộc hòa hoãn kéo dài chưa được bao lâu, Pháp lại tổ chứa tấn công. Để bảo toàn lực lượng, Hoàng Hoa Thám xin giảng hòa lần hai(12 -1897) phải chấp nhận những điều kiện ngoặt nghèo do Pháp đề ra. Tuy nhiên, nghĩa quân vẫn ngấm ngầm chuẩn bị lực lượng chống Pháp.
  • Giai đoạn 1898 – 1908, tranh thủ thời gian hòa hoãn kéo dài, Hoàng Hoa Thám cho nghĩa quân vừa sản xuất, vừa tích cực luyện tập quân sự, đội quân rất tinh nhuệ, thiện chiến.
  • Năm 1908, Pháp mở cuộc tấn công tiêu diệt phong trào nông dân Yên Thế. Nghĩa quân chiến đấu rất anh dũng, nhiều thủ lĩnh đã hi sinh. Tháng 2 – 1913, Hoàng Hoa Thám bị sát hại, phong trào tan rã.
Kết quả: Phong trào kéo dài suốt 30 năm nhưng cuối cùng bị thực dân Pháp đàn áp và dập tắt.

Nguyên nhân thất bại:

  • Sau khi đàn áp xong phong trào Cần Vương, Pháp có điều kiện tập trung lực lượng đàn cuộc khởi nghĩa Yên Thế. Để tiêu diệt nghĩa quân, thực dân Pháp đã kết hợp tấn công quân sự và chính trị (Pháp giảng hòa, dùng tay sai...).
  • Do sự chênh lệch lực lượng giữa ta và địch.
  • Thiếu vai trò lãnh đạo của giai cấp tiên tiến.
Ý nghĩa lịch sử:

  • Khẳng định truyền thống yêu nước, tinh thần đấu tranh kiên cường bất khuất. Chứng minh sức mạnh to lớn của giai cấp nông dân trong sự nghiệp giải phóng dân tộc.
  • Để lại bài học kinh nghiệm về cách thức tổ chức, lãnh đạo, phương pháp, chiến thuật, hậu phương...
Câu 8: Trình bày cuộc khởi nghĩa Hương Khê. Vì sao nói khởi nghĩa Hương Khê là cuộc khởi nghĩa điển hình trong phong trào Cần Vương?

* Khởi nghĩa Hương Khê:


- Căn cứ:

+ Hương Khê: huyện miền núi phía tây Hà Tĩnh

+ Giáp 4 tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình.

- Lãnh đạo: Phan Đình Phùng, Cao Thắng.

- Giai đoạn 1885 – 1888: chuẩn bị, xây dựng lực lượng và cơ sở chiến đấu của nghĩa quân.

+ Phan Đình Phùng giao quyền chỉ huy cho Cao Thắng để ra Bắc liên kết lực lượng.

+ Chiêu tập binh sĩ, huấn luyện nghĩa quân, trang bị khí giới, xây dựng căn cứ trong vùng rừng núi.

+ Chế tạo súng trường theo mẫu Pháp.

- Giai đoạn 1888-1896: thời kì chiến đấu quyết liệt của nghĩa quân.

+ Phan Đình Phùng trở về, cùng Cao Thắng trực tiếp lãnh đạo cuộc khởi nghĩa.

+ Nghĩa quân chia thành 15 quân thứ, đặt đại bản doanh ở núi Vụ Quang.

+ Từ năm 1889, liên tục mở các cuộc tập kích đẩy lùi các cuộc hành quân càn quét của địch, chủ động tấn công với nhiều trận thắng lớn nổi tiếng như trận tấn công đồn Trường Lưu(5 – 1890), trận tập kích thị xã Hà Tĩnh (8 – 1892).

+ Từ năm 1893, lực lượng nghĩa quân bị hao mòn dần, rồi vào thế bị bao vây, cô lập. Cao Thắng hi sinh trong trận tấn công đồn Nu.

+ Ngày 17 – 10 – 1894, nghĩa quân giành thắng lợi trong trận phục kích địch ở núi Vụ Quang nhưng tình thế ngày càng bất lợi, nghĩa quân bị triệt đường tiếp tế, quân số giảm sút.

+ Ngày 28 – 12 – 1895, Phan Đình Phùng hi sinh.

+ Năm 1896, những thủ lĩnh cuối cùng của cuộc khởi nghĩa đã bị Pháp bắt ® Khởi nghĩa Hương Khê tan rã.

- Nguyên nhân thất bại:

+ Nghĩa quân chưa liên kết, tập hợp lực lượng trên quy mô lớn để phát triển thành phong trào toàn quốc.

+ Còn hạn chế vì khẩu hiệu chiến đấu.

+ Bị chi phối bởi tư tưởng phong kiến, tương quan lực lượng giữa ta và địch.

- Ý nghĩa:

+ Có vị trí to lớn trong sự nghiệp giải phóng dân tộc.

+ Để lại nhiều tấm gương và bài học kinh nghiệm quý báu.

* Khởi nghĩa Hương Khê là điển hình nhất.

- Bởi vì:

+ Đây là cuộc khởi nghĩa có quy mô rộng lớn, địa bàn rộng, lan rộng ra khắp 4 tỉnh Bắc, Trung Kì (Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình).

+ Thời gian tồn tại hơn 10 năm.

+ Lực lượng tham gia: đông đảo nhân dân và các dân tộc người thiểu số.

+ Chế tạo được loại vũ khí tối tân: súng trường theo mẫu Pháp.

+ Có tổ chức tương đối chặt chẽ, lập nhiều chiến công, gây cho địch nhiều tổn thất.

+ Huy động được sự ủng hộ và tiềm năng to lớn của nhân dân.

+ Về quân sự, biết sử dụng những phương pháp tác chiến linh hoạt, chủ động sáng tạo trong quá trình chuẩn bị và giao chiến với quân địch.

+ Khởi nghĩa Hương Khê thất bại cũng là mốc đánh dấu kết thúc phong trào đấu tranh yêu nước chống Pháp dưới ngọn cờ Cần Vương.
 

Đăng nhập

Hoặc Đăng nhập sử dụng

Ôn thi THPT QG

Shoutbox
Đăng nhập để sử dụng ChatBox
  1. Dream 18 Dream 18:
    Khá lâu rồi kk
  2. kt1996 kt1996:
    bao nhiêu năm rồi :D
  3. D2KT D2KT:
    Shoutbox has been pruned!

Tin tức bạn bè

D2KT wrote on Nguyễn Thành Sáng's profile.
Chúc Chú sinh nhật sức khoẻ ạ!
Trung tâm tiếng Trung đông học viên nhất Hà Nội - Tiengtrung.vn
Học tiếng Trung tại trung tâm tiếng Trung đông học viên nhất tại Hà Nội. Học tiếng Trung trực tiếp với vua tiếng Trung youtube Dương Châu. I’m teaching Chinese. Pls visit to study https://tiengtrung.vn/
Được nghỉ hè rồi ^^

Thành viên trực tuyến

Không có thành viên trực tuyến.

Sinh Nhật

Diễn đàn Kiến thức

  • Diễn đàn Kiến thức (D2KT) dành cho học sinh - Teens kết bạn, học tập và chia sẻ sở thích. DiendanKienThuc.com đang thử nghiệm và xin giấy phép hoạt động mxh.